Zbliżenie

Ludwik XVIII przebywał w Łazienkach, mieszkał tam z Madame d’Angoulême. Księstwo Warszawskie należało wówczas do Prus. Królowa Prus przyjechała spędzić jakiś czas w Warszawie. Madame d’Angoulême chciała zobaczyć Królową Prus. Liczne zasady etykiety czyniły tę sprawę trudną. W końcu Królowa przyszła przejść się po Parku Łazienki i sprawiała wrażenie, jakby spotkała Madame d’Angoulême przez czysty przypadek. Spotkały się na tarasie tego pałacu naszego chwalebnego króla Stanisława Augusta.

Madame d’Angoulême miała na sobie czarną suknię, zapinaną od góry do dołu. Włosy związane czarną wstążką. Chusteczkę w ręku. Królowa, olśniewająco piękna, miała białe ubranie z długim trenem. Korona z róż na głowie, biała woalka, rzucona w tył. Ona wiedziała o tym – Królowa rozpływała się w łzach, Madame d’Angoulême zachowała swój smutny spokój, a miejsce tej sceny było niegdyś własnością nieszczęśliwego Króla.

Kontekst historyczny:

• Ludwik XVIII (Louis XVIII) wstąpił na tron Francji w 1814 roku po upadku Napoleona, po ponad dwóch dekadach emigracji. W latach poprzedzających restaurację dynastii Burbonów przebywał na dworach w Prusach, Rosji i Wielkiej Brytanii.

• Po opuszczeniu obozu w Jelgawie (Łotwa), przebywał wraz z rodziną w latach 1801–1804 na emigracji w Warszawie — oficjalnym rezydencją był Pałac w Łazienkach (słynny „Biały Domek”).

• Madame d’Angoulême, właściwie Maria Teresa Karolina (Marie-Thérèse Charlotte), była jedyną córką Ludwika XVI i Marii Antoniny. Po rewolucji francuskiej więziona, a następnie dzielnie towarzysząca Ludwikowi XVIII – w latach wygnania i później.

• Królowa Prus to prawdopodobnie Luiza von MecklenburgStrelitz (Louise of MecklenburgStrelitz), żona króla Fryderyka Wilhelma III — sprawowała tytuł królowej od 1797 do 1810 roku. Była niezwykle popularna i ceniona przez poddanych, stała się symbolem narodowej cnoty w obliczu napoleońskiej ekspansji; Napoleon ponoć nazywał ją „My Beautiful Enemy” — moim pięknym wrogiem.

Podczas pobytu Ludwika XVIII w Łazienkach na emigracji, miało miejsce intrygujące spotkanie z królową Prus (prawdopodobnie królową Fryderyki, małżonką Fryderyka Wilhelma III), która przybyła do Warszawy. Zgodnie z etykietą i protokołem, osoby z królewskich domów nie mogły spotkać się otwarcie, co zmusiło obie damy do zaaranżowania pozorowanego przypadkowego spotkania na tarasie pałacu. Widać w tym scenę napięć politycznych, formalnej rezerwy oraz emocji, które kryły się pod maską dworskiego savoir-vivre’u.